Dieta w niedoczynności tarczycy jest kluczowym elementem pozwalającym na pozbycie się objawów choroby i poprawienie samopoczucia. Kiedy skóra robi się sucha, włosy łamliwe i nie masz siły nawet na chwilę aktywności fizycznej, a pomimo zażywanych leków nie odczuwasz poprawy, to znak, że nadszedł czas, aby zwrócić uwagę na pracę Twojej tarczycy i na to, jak wygląda Twoja codzienna dieta.
Co to jest niedoczynność tarczycy i skąd się bierze?
Zdrowa tarczyca wytwarza dwa hormony: tyroksynę (T4) i trijodotyroninę (T3). Kontrolę nad nimi sprawuje hormon tyreotropowy TSH produkowany przez przysadkę mózgową.
Niedoczynność tarczycy (NT) jest zaburzeniem, w którym tarczyca wytwarza za mało hormonów w stosunku do potrzeb organizmu, co przyczynia się do obniżenia tempa przemian metabolicznych i w konsekwencji prowadzi do pojawienia się uciążliwych objawów zdrowotnych.
Do najczęstszych symptomów niedoczynności tarczycy należą:
- wzrost masy ciała,
- przewlekłe zmęczenie,
- ospałość,
- wzmożone uczucie zimna,
- bóle mięśni,
- niechęć do aktywności,
- zmniejszona tolerancja wysiłku,
- obniżony nastrój lub jego wahania,
- suchość i szorstkość skóry,
- obrzęki i zatrzymywanie wody w organizmie,
- problem z utratą nadmiernych kilogramów pomimo diety i ćwiczeń,
- obfite miesiączki,
- zwolniona perystaltyka jelit (zaparcia),
- problemy z pamięcią i koncentracją,
- podwyższony cholesterol, niskie ciśnienie, niedokrwistość
- łamliwe i suche włosy
Przyczyny powstania niedoczynności tarczycy mogą być różne.
Do głównych przyczyn należą:
-Hashimoto czyli przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy. Więcej przeczytasz tu i tu.
– operacyjne usunięcie tarczycy – tarczyca może zostać usunięta częściowo lub całkowicie z kilku powodów. Takie rozwiązanie może mieć miejsce w przypadku raka tarczycy, wola guzkowego czy choroby Gravesa – Basedowa.
– leczenie jodem promieniotwórczym – może być przeprowadzone w przypadku choroby Gravesa-Basedowa, wola guzkowego nadczynnego
-zapalenia tarczycy innego pochodzenia np. poporodowe zapalenie tarczycy, podostre zapalenie tarczycy lub polekowe zapalenie tarczycy. Mogą one mieć charakter przemijający. W tych przypadkach może dojść do samoistnego wyzdrowienia i ustąpienia niedoczynności tarczycy.
Leczenie niedoczynności i konwersja.
Powszechnie stosowana farmakoterapia w niedoczynności tarczycy polega na podawaniu brakujących hormonów tarczycy, czyli lewotyroksyny pod postacią Letroxu lub Euthyroxu. Hormony te są niezwykle ważne w procesie leczenia niedoczynności, jednak musicie wiedzieć, że podawane są w postaci nieaktywnej. Tabletka, przyjmowana z rana,przeważnie pół godziny przed posiłkiem, to syntetyczny hormon T4, który potrzebuje aktywatora, aby mógł zostać przekształcony do formy aktywnej T3 i skutecznie zadziałać w organizmie. To tzw.konwersja, czyli przekształcenie się formy T4 w T3. Bez tego ani rusz. Gdy konwersja jest zaburzona, zaczynamy „tyć z powietrza”, pojawia się chroniczne zmęczenie i brak energii na cokolwiek. Proces ten można ułatwić. Aby do konwersji doszło, trzeba odpowiednio zmodyfikować sposób odżywiania się. Należy dostarczyć składników odżywczych potrzebnych do syntezy hormonów oraz wyeliminować produkty szkodliwe i działające niszcząco na i tak już osłabiony gruczoł tarczowy. Tarczyca źle znosi wahania glukozy (słodycze!), nadmierny lub przewlekły stres oraz nieracjonalne, monotonne odżywianie. Jest organem wyczulonym na wszelaką chemię w żywności oraz przeciążenia organizmu.Aby tarczyca mogła się nocą zregenerować, bardzo ważna jest odpowiednia długość snu-minimum 7-8h. Wiem, że zmiana nawyków wymaga trochę zaangażowania, no ale jak wiecie, nic samo się nie dzieje:)Bez kompleksowego podejścia tarczyca nie będzie funkcjonowała prawidłowo. Nie będzie mowy o dobrym samopoczuciu, szczupłej sylwetce i prawidłowych parametrach badań krwi. Dopiero połączenie wszystkich tych elementów przyniesie pożądany efekt.
Z moich obserwacji wynika, że z powodu przewlekłych niedoborów w diecie, a także chorób współistniejących leczenie niedoczynności tarczycy nierzadko okazuje się niezadowalające i mało skuteczne. Większość pacjentów leczonych jest jedynie farmakologicznie i pomimo skrupulatnego przyjmowania lewotyroksyny przez lata boryka się z nadwagą i metabolicznymi dolegliwościami. Osoby takie mają problemy ze skupieniem uwagi i tzw.mgłę mózgową. Skarżą się na stany depresyjne, obrzęki, uporczywe zaparcia oraz problemy z trawieniem. Na kolejnych wizytach u endokrynologa okazuje się, że pomimo leczenia wyniki badań nadal nie są zadowalające, a objawy nie ustępują. Dzieje się tak, ponieważ codzienna dieta tych osób niestety pozostawia wiele do życzenia. Pacjent najzwyczajniej nie zna istoty swojej choroby i nie wie, co należy robić, aby poprawić swój stan zdrowia. Często można zaobserwować, że na wizycie lekarz zleca pacjentowi badania i modyfikuje dawkę leku, nie wspominając o konieczności odpowiedniej diety.To taki leczniczy standard. Kiedy dieta nie jest dostosowana do potrzeb chorego organizmu i nie zapewnia podstawowych substratów do walki z chorobą, trudno mówić o skutecznym leczeniu i wejściu w stan remisji choroby. A w niedoczynności jest to możliwe.
Wzmocnij organizm.
Powszechnym błędem dietetycznym osób
chorujących na niedoczynność tarczycy jest drastyczne ograniczenie
kaloryczności diety. To częsty problem występujący zwłaszcza u młodych
pacjentek. Osoby chore, widząc, że sylwetka niekorzystnie się zmienia i waga
rośnie, próbują coraz bardziej ograniczać ilość jedzenia, aby ten proces
zatrzymać.W końcu jedzą przysłowiowy „liść sałaty” zapijany sokiem, a efektów
jak nie było, tak nie ma.Niestety, nie tędy droga. Tarczyca jest bardzo
wrażliwa na takie traktowanie, to dla niej kolejne obciążenie. Znaczne
ograniczenia ilościowe w diecie to nic dobrego. Doprowadzają do rosnących
niedoborów istotnych składników odżywczych, takich jak: żelazo,ferrytyna,
selen, cynk,witamina B12 czy niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Im
większe niedobory i restrykcje w diecie, tym gorsze funkcjonowanie tarczycy. Oznacza
to wolniejszą przemianę materii i spore rozchwianie gospodarki hormonalnej
całego organizmu. W parze z niedoczynnością często idzie insulinooporność, PCOS
oraz problemy z nadnerczami i płodnością. To nie przypadek. Zaburzona praca
tarczycy wpływa niestety na cały nasz ustrój. Niedoborom żywieniowym zwykle
towarzyszy nadmiar cholesterolu we krwi, nadwrażliwości i nietolerancje
pokarmowe oraz zaburzona mikroflora jelitowa, a to już bliska droga do zaburzeń
wchłaniania. Dlatego jeszcze raz podkreślam-prawidłowa
i gęsta odżywczo dieta jest bardzo ważnym elementem leczenia schorzeń tarczycy. Więcej o diecie pisałam tu.
Często pytacie mnie „jak powinien wyglądać jadłospis w niedoczynności tarczycy oraz w Hashimoto?” W związku z powyższym do dzisiejszego artykułu postanowiłam dołączyć przykładowy 3-dniowy jadłospis, aby lepiej zobrazować prawidłowy model żywienia. Mogą korzystać z niego osoby, u których nie stwierdzono nietolerancji pokarmowych na zawarte w jadłospisie składniki. Pamiętajcie, że to tylko przykład. Każdy z nas jest inny i ma niejednakowe zapotrzebowanie na poszczególne składniki, dlatego dieta powinna być dopasowana indywidualnie.
Jeśli macie jakieś pytania,to zadawajcie je proszę w komentarzach:)
1 DZIEŃ
ŚNIADANIE: Truskawkowa jaglanka z orzechami
- Kasza jaglana – 5 łyżek (60g)
- Jogurt naturalny – 1 szklanka (250 ml)
- Truskawki mrożone – 150g
- Orzechy laskowe – 1 łyżka
- Orzechy brazylijskie – 2 szt
- Cynamon ( szczypta)
Kaszę jaglaną ugotować na sypko. Resztę składników zmiksować i połączyć z ugotowaną kaszą. W razie potrzeby można dosłodzić ksylitolem.
II ŚNIADANIE: Sałatka owocowa z jogurtem kokosowym
- ½ banana
- ½ jabłka
- 2 mandarynki
- 1 kiwi
- 1 łyżka sezamu
- 1 jogurt kokosowy
Z podanych składników przygotować sałatkę.
OBIAD: Łosoś z kaszą gryczaną i warzywami
- Łosoś świeży – 130g
- Kasza gryczana niepalona – 70g
- Kalafior 150g
- Marchew 100g
- Sól, pieprz,zioła greckie,sok z cytryny
- Koperek
Kaszę ugotować zgodnie z opisem na opakowaniu. Rybę
przyprawić z obu stron. Warzywa wraz z łososiem umieścić w naczyniu
żaroodpornym. Piec w temp.180 st. Około 30 minut. Danie obficie posypać
koperkiem.
PODWIECZOREK: Kisiel z jabłkiem
- Kisiel owocowy – 2łyżki (16g)
- ½ jabłka (90g)
- Płatki migdałowe – 1łyżka
Kisiel ugotować na wodzie. Dodać pokrojone w kostkę jabłko i zmielone migdały.
KOLACJA: Kanapka z awokado i drobiową wędliną.
- Chleb żytni na zakwasie – 2 kromki (70g)
- Polędwica z indyka – 60 g
- ½ awokado – 65 g
- Sałata – 2 liście
- Rzodkiewka – 2 szt
- Ogórek kiszony – 1szt
- 1 łyżka kiełków brokuła
Z podanych składników przygotować kanapki.
2DZIEŃ
ŚNIADANIE: Deser
kakaowo- bananowy
- Płatki owsiane – 40g
- Twaróg – 60g
- Banan – 120g
- Pestki dyni – 10g
- Orzechy brazylijskie – 6g
- Kakao 16% – 10g
Płatki zalewamy wrzątkiem,odcedzamy po 10 min.Następnie
miksujemy wszystkie składniki na gładką masę.
II ŚNIADANIE: Mus z awokado
- ½ awokado – 70g
- Maliny mrożone -160g
- Chia – 1 łyżeczka
- Kurkuma, cynamon – szczypta
- Wszystkie składniki zmiksować na gładki mus.
OBIAD: Duszony schab z pieczarkami
- Schab b/k – 130g
- cebula – 40g
- pieczarki – 120g
- oliwa z oliwek – 10g
- Sól,pieprz, majeranek, czosnek
- natka pietruszki
- komosa ryżowa – 70 g
- ogórek kiszony – 2 szt ( 120g)
Schab udusić do miękkości z cebulą i pieczarkami. Przyprawić
do smaku.Posypać zieleniną. Podać z ugotowaną komosą oraz kiszonym ogórkiem.
PODWIECZOREK: Sałatka z selera naciowego z pomarańczą
Przepis znajdziesz tutaj.
Kolacja: Zupa krem z cukinii i jarmużu
Przepis na krem z cukinii jest tu. Grzanki przygotuj z pieczywa graham lub zastąp je makaronem pełnoziarnistym w ilości 30g.
3 DZIEŃ
ŚNIADANIE: Szakszuka ze szpinakiem
- 2 jaja ( L)
- Masło klarowane – 1/2 łyżeczki
- Oliwa z oliwek – 1 łyżeczka
- Cebula – 30g
- Szczypiorek
- 1 ząbek czosnku
- Pomidory w puszce – ½ szklanki
- Szpinak baby– 2 garści (50g)
- Sól,pieprz, czarnuszka
- Pieczywo żytnie – 70g
Na patelni roztopić masło, dodać oliwę oraz pokrojony na cienkie plasterki czosnek i cebulę, podsmażyć. Dodać pomidory z puszki, wymieszać i gotować przez ok. 3 – 5 minut. Dodać umyty szpinak. Gotować przez kilka minut,aż szpinak zmięknie. Gdy szpinak będzie już gotowy, zrób 2 wgłębienia i w to miejsce wbij po 1 jajku. Następnie wbić jajka, przykryć i gotować przez ok. 3 minuty lub do czasu aż białka będą ścięte.Doprawić solą i pieprzem i posypać posiekanym szczypiorkiem.Spożyć z pieczywem.
II ŚNIADANIE: Zielony Koktajl
Przepisy znajdziesz tutaj. Wybierz dowolny koktajl 🙂
OBIAD: Ryż z soczewicą
- Ryż brązowy – 75g
- Soczewica czerwona – 45 g
- Cukinia – 110 g
- Czosnek – 7g
- Pieczarki – 120g
- Groszek mrożony – 50g
- Oliwa z oliwek – 1 łyżka
- Sól,pieprz, majeranek, oregano,curry
Cukinię i pieczarki pokrój, czosnek posiekaj, a następnie warzywa wrzuć na patelnię na rozgrzaną oliwę. Dodaj niewielką ilość wody oraz groszek i duś przez kilka minut. Ryż i soczewicę ugotuj. Dodaj do warzyw. Dopraw solą,pieprzem i ulubionymi ziołami.
PODWIECZOREK: Jogurt z bakaliami
- Jogurt naturalny – 250g
- 1 łyżeczka wiórków kokosowych
- 1 łyżka żurawiny
- 1 łyżeczka nasion lnu
- 1 łyżeczka pestek dyni
- 1 łyżka domowej granoli
- ½ banana,
Wszystkie składniki łączymy z jogurtem. Przepis na domową granolę znajdziesz tutaj.
KOLACJA: Kurczak z sałatką z rukoli i buraka.
Sałatka z rukoli z burakiem – przepis znajdziesz tutaj.
Grillowany kurczak
- filet z kurczaka – 120g
- sól,pieprz,papryka słodka, suszony czosnek
- oliwa z oliwek – 1 łyżka
- pieczywo Graham – 35 g
Kurczaka rozbij tłuczkiem na grubość ok. 1cm. Z pozostałych składników przygotuj marynatę i natrzyj nią mięso. Odstaw do lodówki na godzinę. Upiecz kurczaka na rozgrzanej patelni grillowej. Zjedz z sałatką i kromką pieczywa Graham.
