Wątroba to największy gruczoł ustroju człowieka. To właśnie w nim zachodzi tak wiele złożonych procesów, które są bezpośrednio powiązane z funkcjonowaniem innych narządów oraz układów. Gdy dochodzi do zaburzenia jego pracy, to najlepszym rozwiązaniem jest dieta wątrobowa – co jeść w takim stanie? Tego dowiesz się w moim artykule.
Czym jest dieta wątrobowa?
Dieta wątrobowa jest zalecana w ramach działań profilaktycznych lub podczas terapii chorób wątroby. Ma na celu wsparcie pracy wątroby, wyrównanie niedoborów żywieniowych oraz ograniczenie czynników, które uszkadzają i obciążają ten narząd.
Tak naprawdę nie ma jednej, uniwersalnej diety wątrobowej. Zalecenia żywieniowe zależą od rodzaju schorzenia oraz stopnia uszkodzenia tego narządu. Jednak możesz opierać się na kilku najważniejszych zasadach – wprowadzanie i przestrzeganie tych reguł z pewnością usprawni funkcjonowanie wątroby.
Przede wszystkim dieta wątrobowa jest podobna do lekkostrawnej diety. Zatem powinieneś postawić na potrawy z niską zawartością błonnika pokarmowego, żywność o wysokiej strawności, a także ograniczyć tłuszcz i białka.
Zasady diety wątrobowej
Posiłki w ramach diety wątrobowej mogą być naprawdę zróżnicowane, pełnowartościowe i smaczne. Musisz jednak zastosować się do najważniejszych zasad diety wątrobowej.
- Spożywanie 5-6 posiłków – w regularnych odstępach czas, najlepiej o małej objętości.
- Picie 2-2,5 litrów płynów w ciągu doby.
- Rozpoczynanie dnia od ciepłej wody z cytryną, która pobudza wątrobę do pracy.
- Regularne spożywanie posiłków – pierwszy w ciągu godziny po przebudzeniu, a ostatni 2-3 godziny przed zaśnięciem.
- Dokładne przeżuwanie jedzenia.
- Ograniczenie soli.
- Rezygnacja ze smażonych potraw – lepiej sprawdzą się dania gotowane na parze, duszone oraz pieczone w folii bądź żaroodpornym naczyniu.
- Jedzenie przede wszystkim ciepłych posiłków.
- Stosowanie delikatnych ziół i przypraw.
- Rezygnacja z fast-foodów.
- Ograniczenie, a najlepiej rzucenie papierosów.
- Unikanie wysokoprzetworzonej żywności, zawierającej pestycydy, konserwanty, barwniki i wzmacniacze smaku.
- Rezygnacja z alkoholu.
- Unikanie nadmiernego stresy.
- Unikanie chemicznych dodatków – dotyczy to zarówno żywności, jak i kosmetyków.
- Regularna aktywność fizyczna.
Dieta wątrobowa – co jeść?
- Produkty zbożowe – mąka pszenna, kasza manna i jaglana.
- Produkty mleczne oraz mleko – chude mleko i chudy jogurt, maślanka oraz kefir.
- Mięso i ryby – cielęcina, jagnięcina, mięso z kurczaka lub indyka, konina, królik, a także halibut, morszczuk, dorsz, mintaj i flądra.
- Tłuszcze – oliwa z oliwek, olej rzepakowy.
- Warzywa i owoce – buraki, pomidory pozbawione skórek, truskawki, maliny, brokuły, seler, pietruszka, cukinia, gotowane ziemniaki, kalafior, brzoskwinie, jeżyny, morele, banany, pomarańcza, mandarynki.
- Przyprawy – koper, majeranek, wanilia, goździk, oregano, rzeżucha, kwasek cytrynowy.
Czego nie wolno jeść na diecie wątrobowej?
- Produkty zbożowe – maślane bułki, otręby pszenne, chleb razowy.
- Produkty mleczne oraz mleko – przetwory mleczne powyżej 2% tłuszczu.
- Mięso i ryby – tłusta wieprzowina i wołowina, kaczka, gęś, baranina oraz pstrąg tęczowy, makrela, łosoś, śledź.
- Tłuszcze – słonina, boczek, masło klarowane, smalec.
- Warzywa i owoce – śliwki, czereśnie, gruszki, arbuz, winogrona, cebula, czosnek, por, zielony groszek, kapusta biała i czerwona, groch, fasola, rzodkiewka, smażone ziemniaki.
Zupy w diecie wątrobowej – czy warto je wybierać?
Możesz bez problemu postawić na zupy w diecie wątrobowej. Ważne jest tylko to, żeby były przyrządzone na chudym mięsie i warzywnych wywarach. Szczególnie polecam Ci chudy rosół – z dużą zawartością warzyw. Świetnie sprawdzi się też krupnik oraz wiosenna zupa jarzynowa. Możesz je podawać z kromką chleba graham lub pszennego, a wtedy posiłek będzie jeszcze bardziej sycący.
Zwróć uwagę na to, że nie wszystkie zupy w diecie wątrobowej, to dobry wybór. Jeśli chcesz usprawnić pracę tego narządu, to zrezygnuj z tłustych rosołów, zup na wywarach z kości i grzybów. Zbyt obciążające mogą też być mięsne zupy oraz te z dodatkiem śmietany. Zrezygnuj też z kapuśniaka, ogórkowej, grzybowej, fasolowej oraz grochowej.
Kawa a dieta wątrobowa
Kawa jest dobrym źródłem polifenoli, dlatego w przypadku zdrowej wątroby nie ma żadnych przeciwwskazań do picia tego napoju. Jednak wiele zależy od rodzaju ziaren i sposobu parzenia. Poza tym dodatki typy mleko, masło i olej kokosowy mogą prowadzić do tworzenia się nierozpuszczalnych kompleksów związków. Szkodliwy jest też cukier, śmietana i mleko.
Kawa a dieta wątrobowa to temat wielu naukowych rozważań. Sprawdzane są kolejne zależności między tym napojem a pracą narządu. Zwróć uwagę na to, że kawa zawiera kafeol i kafestol, czyli diterpeny, które mogą być korzystne dla wątroby. Jest to związane z tym, że pobudzają enzymy wątrobowe do pracy, a tym samym wzmagają właściwości detoksykacyjne. W konsekwencji obniżają ryzyko rozwoju raka wątroby. Jednak nie sprzyjają osobom z problemami z profilem lipidowym. Wówczas najlepiej zrezygnować z kawy bądź postawić jedynie na wersję filtrowaną lub rozpuszczalną.
